Een pot koffie, een ronde tafel en drie Youthers. Die combinatie levert een mooi gesprek op over het jongerenwerk van vroeger, van nu en van de toekomst. Wat hadden jongeren vroeger nodig? Wat zijn hun behoeften vandaag de dag? En hoe spelen we over pak hem beet twintig jaar in op hun leefwereld? De conclusie is weinig verrassend: de kern van missionair jongerenwerk verandert niet door de jaren heen; de aanpak wél, concluderen Edward, Berte en Ljuba.
De rode lijn door ons jongerenwerk: “God is trouw”
AANSLUITEN
Edward: “In de jaren ’60 en ’70 had je volop koffiebars waar een discussiecultuur heerste. Toen ik bij Youth for Christ aan de slag ging, in de jaren ’90, was dat voorbij. We moesten opnieuw zoeken naar hoe we het beste konden aansluiten bij jongeren van buiten de kerk.”
Berte: “Aansluiten, dat is wat altijd het beste werkt. Niet teveel zelf invullen of proberen, niet teveel het gesprek sturen, maar aansluiten bij hun wereld. Jongeren zien en horen, en er voor ze zijn. Die positieve vorm van aandacht slurpen ze echt op!”
Ljuba: “Dat herken ik. Het begint altijd bij iemand zien, écht zien. Dat is de basis en daar is Youth for Christ heel sterk in: jongeren zien, horen en begrijpen. Daardoor krijgen jongeren liefde en erkenning en dat is de kern van ons werk.”
Edward: “Die basis is van alle tijden. Kijk, jongeren zijn altijd bezig met verliefdheid, wie ben ik, waar ga ik heen, dat soort dingen. Maar in mijn tijd, de jaren ’90, waren jongeren niet online. Dat is wel een verschil. Toch is de basis van ons werk hetzelfde.”
Berte: “Werken met jongeren start met het ontdekken van hun behoeften. Als je lukraak activiteiten gaat organiseren en niet vanuit behoefte denkt, werkt het niet.”
KERK
Berte: “Ik merk dat jongeren behoefte hebben aan hoopvolle verhalen. Ze hebben veel te maken met mentale problemen. We zitten in een heel bijzondere tijd als je ziet hoeveel interesse er bij jongere mensen is voor geloof en zingeving. Er zijn veel influencers die verhalen delen over hun geloof en bekering.”
Ljuba: “Hoop, tsja, vroeger zat dat al standaard in het pakket, je groeide ermee op. Maar nu is de wereld heel erg kapot, er is geen hoop meer. Jongeren moeten er actief naar op zoek. Ik denk dat een van de grootste problemen van deze tijd is dat jongeren niet te ver vooruit durven kijken. Er is overal oorlog, de wereld staat op het punt van exploderen, huizen zijn onbetaalbaar. Groei daar maar eens in op.”
Edward: “Vóór de val van de Berlijnse Muur zaten we ook in zo’n neerwaartse periode. Daarna leek het een tijd beter te gaan met alles. Toch zag je toen al dat er veel verschillen waren onder jongeren en dat hun problemen toch weer toenamen. De secularisatie was groot, en die lijkt nu meer te stabiliseren. Geloven mag weer. In de periode dat jongeren veel minder naar de kerk gingen, zijn wij ons op jeugd buiten de kerk gaan richten. Daar hebben we onze strategie op aangepast. Minder grote landelijke evenementen, meer lokaal evangeliserend bezig zijn.”
Ljuba: “Ik werk niet alleen online, maar ook met straatjongeren, en die probeer ik juist naar de kerk te halen. Maar ik denk dat je kerkjeugd ook bij Jezus kunt brengen.”
Berte: “Ja, precies! Er is geen harde grens tussen kerkelijke en niet-kerkelijke jongeren. Ik wil beiden graag opzoeken en ze meegeven dat ze geliefd zijn. In Apeldoorn werken we samen met veel verschillende kerken. Soms vragen zij hoe we tegen bepaalde onderwerpen aankijken. Dat gesprek gaan we niet uit de weg en we merken dan meestal dat we elkaar vinden in wat ons verbindt: de liefde van Jezus en het verlangen om jongeren te bereiken. Het is mooi om te zien hoe kerken vanuit die gedeelde missie steeds meer samenwerken.”
“Online kom ik enorm gebroken jongeren tegen. Dat is de frontlinie, dáár moet ik zijn!” - Ljuba
TOEKOMST
Edward: “Wij wilden ons vroeger meer op jongere tieners en op buitenkerkelijke jeugd richten. Dat was flink zoeken, maar het heeft deels bepaald hoe Youth for Christ nu te werk gaat. Ik vind het zo leuk om te zien dat dat werk gewoon doorgaat. Er komen allemaal nieuwe locaties op nieuwe plekken. Het start als een mosterdzaadje, waar zouden we over twintig jaar staan?
Ljuba: “Dan moet ik denken aan iets wat in de Bijbel staat: we zijn wel in de wereld, maar niet ván de wereld. We moeten meegaan met wat jongeren in deze wereld allemaal voor hun kiezen krijgen. Mijn dochters groeien op met AI, en dat is hartstikke eng, maar het zou stom zijn als Youth for Christ daar niet in mee beweegt. We moeten weten wat het inhoudt en wat de gevaren ervan zijn. De wereld verandert steeds sneller en wij moeten meeveranderen, maar in dat proces moeten we ook laten zien dat liefde onze basis is en dat Jezus onze bron van onuitputtelijke liefde is. Wat wij hebben gekregen van Jezus, dat moeten we vasthouden en doorgeven aan jongeren.”
Berte: “Als je niet vanuit angst leeft, maar vanuit vertrouwen in God, kun je in die veranderende wereld staan.”
foto, van links naar rechts: Edward de Kam, Ljuba Gavrilovic, Berte Petri
“Youth for Christ is altijd on the edge geweest” - Edward
Edward: “Als we heel dicht bij Jezus leven, kunnen we een tegenbeweging zijn. De samenleving versnelt en wij mogen daar verstilling in aanbrengen.”
Ljuba: “Precies. Ik heb zelfs meegemaakt dat jongeren online bekeerd zijn. Als wij niet online zijn, leren jongeren daar God niet kennen. Ons licht schijnt ook daar. Daar moeten we zijn!”
Berte: “Over twintig jaar hoop ik dat wij zowel op straat werken, als met veel kerken samenwerken. Wat zou het gaaf zijn als we bijvoorbeeld met verschillende kerken op kamp gaan en ook straatjongeren meenemen! Mijn droom is dat we heel laagdrempelig jongerenwerk doen, waarbij iedereen kan aanhaken.”
Edward: “In alles wat ik met Youth for Christ heb meegemaakt, heb ik gezien dat God voorziet wanneer mensen met God willen leven en werken. Het is niet ons werk, maar Gods werk. Er zijn moeilijke tijden geweest, maar er is altijd een rode lijn geweest: God is trouw.”
Edward de Kam (69) was directeur van Youth for Christ van 1994 tot 2014. Daarna was hij tot 2024 directeur van Youth for Christ EMENA (Europe, Middle East and North Africa).
Berte Petri (36) is interkerkelijk jongerenwerker en meidenwerker in Apeldoorn.
Ljuba Gavrilovic (35) werkt met straatjongeren in Ede en is jongerenwerker bij Youth Online.
