Het zijn nog kinderen, baby’s zelfs in veel gevallen. Ze zijn geboren na 2015 en groeien op met AI (kunstmatige intelligentie). En – oneerbiedig gezegd – niemand weet nog wat ze de wereld te bieden hebben. Deze kinderen zijn de toekomstige doelgroep van Youth for Christ. De tieners die in de komende jaren op ons pad komen, de jongeren die wij graag willen vertellen over Jezus. Wie is Generatie Alpha?
Wie is Generatie Alpha?
Digitalisering en AI
Om meer te weten te komen over Gen Alpha raadplegen we AI. Onze nieuwe digitale vriend en allesweter Chat GPT kan een samenvatting geven van wat deze generatie kenmerkt, en onderbouwt dat door verschillende betrouwbare wetenschappelijke bronnen en onderzoeken te combineren. Als je de juiste zoekwoorden (prompts) invoert, krijg je vanzelf de juiste informatie.
Gen Alpha leert straks hoe ze binnen dit enorme aanbod van informatie kunnen filteren wat juist is, en wat ze mogen vergeten. Want zeg je AI, dan zeg je fake. Nepnieuws, nepvriendschappen, nepbeelden, nepcontacten. Kort samengevat wordt Gen Alpha gezien als technologisch vaardig, maar sociaal kwetsbaar. De wereld ligt binnen hun handbereik, maar hoe ze opgroeien baart ons zorgen.
Terecht, denkt Yvonne van Sark (57), mede-eigenaar van Youngworks, een onderzoeks- en adviesbureau dat zich richt op de leefwereld van jongeren. Ze is co-auteur van het boek Puberbrein Binnenstebuiten en weet alles over de formatieve jaren: de fase waarin een kind zich ontwikkelt tot volwassene. “Veel meer dan vroeger versnellen AI en de digitalisering onze samenleving.
Daarnaast leven we in een turbulente tijd vanwege grote wereldproblematiek, fake nieuws, zorgwekkende trends waarbij bijvoorbeeld hulpverleners het nakijken hebben, en nog veel meer onzekerheden. Polarisatie is daarbij een samenvattend woord. Het aantal stressfactoren neemt toe, en hoewel de meeste kinderen mentaal weerbaar zijn, wordt de groep kinderen en jongeren die mentale problemen ervaart, groter. Het is een stapeling van veel dingen tegelijkertijd. Dus het is logisch dat we ons zorgen maken over het welzijn van Generatie Alpha.”
"Het is logisch dat we ons zorgen maken over Generatie Alpha”
Generatiedenken
Toch is het nog te vroeg om te zeggen dat stress en problemen deze jongste generatie kenmerken. Het is sowieso goed om kritisch tegenover generatiedenken te staan, vindt Van Sark. “Hoe jongeren zich losmaken van hun ouders en een eigen identiteit ontwikkelen vind ik razend interessant. Coming of age is een populair thema in films en boeken en het fascineert veel mensen. Maar hoeveel zorgen volwassenen zich soms ook maken, en hoe goed we jongeren ook willen begrijpen, je moet je realiseren dat deze fase heel veel aspecten kent en van alle tijden is. Er is zoveel diversiteit onder jongeren, en hun situaties zijn zo verschillend, dat je je kunt afvragen of het wel zinnig is om mensen in een hokje te plaatsen. Vanuit de wetenschap wordt generatiedenken ook niet onderbouwd.”
foto: Yvonne van Sark, Youngworks
Uitdagingen
Wat wél zinnig is om te bespreken, is wat de uitdagingen van deze tijd zijn en hoe we willen dat kinderen en jongeren opgroeien, vindt Van Sark. “Er poppen voortdurend dingen op waar we als volwassenen over nadenken. Wat vinden we bijvoorbeeld van fatbikes of vapen? En shoppen op afbetaling, mag dat zomaar? Het is heel nuttig om in te zoomen op dat soort trends, ook al hebben ze vaak een korte levensduur. Hoe is het om nu jong te zijn en waar loop je dan tegenaan? Volgens sociologische wetenschappers levert die benadering meer op dan het klassieke generatiedenken.”
Polarisatie
Toch moet er wel íets zijn wat Gen Alpha kenmerkt, zou je zeggen, kijkend naar de huidige trends en hoe kinderen geboren na 2015 opgroeien. Wie online op zoek gaat, leest dat de twee belangrijkste kenmerken technologische vaardigheid en sociale kwetsbaarheid zijn. Van Sark: “Sociale media vergroten de extremen onder jongeren, zoals seksuele diversiteit, en tegenbewegingen zoals manosphere. Die ontwikkelingen gaan snel, waardoor de polarisatie toeneemt. Dat vind ik best spannend.” Een andere eigenschap van jongeren is, dat hun digitale algoritme bepaalt doe ze naar de wereld kijken. “Jongeren volgen steeds minder de actualiteit, tenzij hun algoritme daarop is afgestemd. Kijk je nu het Jeugdjournaal, dan is de kans groot dat je later kwaliteitskranten gaat lezen. Maar er zijn ook jongeren die zeggen: ‘als het echt belangrijk is, komt het vanzelf wel een keer naar me toe’. Ook dat vergroot de polarisatie.”
Toekomst
Toch is het ‘koffiedik kijken’ hoe de toekomst er voor onze kinderen uitziet, meent Van Sark. “Wie kan zeggen hoe de wereld zich de komende jaren ontwikkelt? Ouders die hun kinderen smartphonevrij opvoeden, doen die daar goed aan? Dat is nu een groot thema, maar hoe is dat over tien jaar? En wat zijn de langetermijngevolgen van de coronapandemie? Wie het weet, mag het zeggen. Nederland vergrijst: we worden allemaal steeds ouder en jongeren worden schaarser. Het wordt straks echt een uitdaging om jongeren te vinden voor verschillende rollen in de maatschappij. Ook denken veel oudere mensen dat alles in de toekomst online gaat gebeuren, maar fysiek contact, elkaar één-op-één ontmoeten, heeft zoveel meerwaarde.”
“Er is soms zo weinig begrip bij volwassenen voor Gen Alpha. Zijn ze niet te verwend? Ze worden niet voor niks ook wel Generatie Snowflakes genoemd. Maar je moet niet vergeten dat deze generatie jongeren gewoon in een veel complexere tijd opgroeit dan voorgaande generaties. Pas op dat je niet te snel een label op de hele groep plakt. Ik denk dat we veel compassie voor ze moeten hebben.”
"Je moet niet vergeten dat deze generatie jongeren gewoon in een veel complexere tijd opgroeit dan voorgaande generaties"
De generatielijnen worden in onderzoeken nauwelijks eenduidig neergezet. Het tijdsbestek en de omschrijving verschillen. Grofweg wordt deze verdeling aangehouden:
1925 – 1945 Stille Generatie (plichtsgetrouw en sterke arbeidsethos)
1940 – 1955 Babyboomers, Protestgeneratie (vaak loyaal, opgegroeid tijdens de wederopbouw)
1955 – 1970 Generatie X, Generatie Nix, Verloren Generatie (pragmatisch en zelfstandig, bruggenbouwers)
1970 – 1985 Pragmaten, Patatgeneratie (gericht op zelfontplooiing en levensgeluk)
1977 – 1983 Xennials, Tussengeneratie (laatste generatie die opgroeide zonder internet)
1985 – 2000 Generatie Y, Millenials (gericht op werk-privébalans en zingeving, opgegroeid tussen de analoge en de digitale wereld)
1992 – 2002 Zillennials (opgegroeid met internet maar zonder smartphone)
2000 – 2015 Generatie Z, Digital Natives, Generatie Angststoornis (kritisch, meerdere banen, opgegroeid met social media)
2015 – 2025 Generatie Alpha, Generatie Snowflake (technologisch vaardig maar sociaal kwetsbaar)
2025 – heden Generatie Bèta
Bronnen: Youngworks, YoungCapital
