Straatcultuur: Een spiraal van negativiteit

Straatcultuur: Een spiraal van negativiteit

“Ik zie het allemaal voorbijkomen: tienerzwangerschappen, suïcidale gedachten, agressief gedrag, drugsgebruik, gokverslaving, niet gezien worden thuis”

“Straatjongeren zitten in een spiraal van negativiteit”, zegt jongerenwerker Richard (45) uit Ede. Zelf was hij ooit straatjongere, maar hij werd ‘in zijn nek gegrepen’ door een jongerenwerker en meegenomen naar de koffiebar van Youth for Christ. Daar kwam hij tot geloof. Hij ging bij de politie en stroomde door naar het missionair jongerenwerk: “De kans die ik zelf kreeg, gun ik jongeren ook.”

Cijfers over de mentale gezondheid van jongeren zijn zorgwekkend. De ene na de andere publicatie laat zien dat het steeds slechter gaat met jongeren: ze kampen met depressie, angsten en een laag zelfbeeld. De onrust in de wereld, milieuproblematiek en de krappe woningmarkt zorgen ervoor dat hun vertrouwen in de toekomst verdwijnt. Suïcide is doodsoorzaak nummer één onder jongeren. En het kantelpunt is nog niet bereikt.

GROTE PROBLEMEN
Bij jongeren die veel tijd op straat doorbrengen zijn de problemen groter dan bij de meeste andere jongeren. Richard ziet het allemaal voorbijkomen: “Agressief gedrag, suïcidale gedachten, tienerzwangerschappen, drugsgebruik, gokverslaving, niet gezien worden thuis. Ik ken veel jongeren met een licht verstandelijke beperking, die wel streetwise zijn, maar niet goed kunnen communiceren. Ze haken af zodra je de diepte ingaat met ze. Zij kunnen geen nee zeggen en worden vaak misbruikt door de leiders van de groep, die hen bijvoorbeeld overhalen om drugspakketjes te verspreiden.”

KWETSBAAR
De voorbeelden die Richard noemt lijken uitersten te zijn. Want ogenschijnlijk gaat het met veel jongeren gewoon goed. Richard beaamt dat. “Veel jongeren groeien op in een veilig nest en komen goed terecht, ook al weet je nooit wat er achter de voordeur speelt. Maar de jongeren met wie ik contact heb, staan aan de kwetsbare kant van de maatschappij. Het is een selecte groep in een harde wereld met veel heftige problematiek. Straatjongeren zitten in een spiraal van negativiteit: ze zitten niet lekker in hun vel, zijn depressief, en zoeken daardoor anderen op met dezelfde problemen. Dat kan versterkend werken, maar ook verzachtend: ze worden opeens gezien en horen ergens bij. Ze zijn dan helemaal het mannetje. Thuis en op school missen ze dat.”

GEVOLGEN
Dat jongeren zich gezien voelen in hun eigen groep, lijkt heel fijn. “Dat klopt, en op korte termijn knappen jongeren mentaal best op van die straatcultuur”, zegt Richard. “Maar later komen ze met zichzelf in de knoop. De erkenning van hun mentale issues komt vaak na hun adolescentie. We zien dat veel jongeren die boven de twintig zijn naar de huisarts stappen en met hun problemen aan de slag willen. Ze hebben op die leeftijd het vermogen om beter en dieper naar zichzelf te kijken, en ze snappen dan pas welke gevolgen hun gedrag heeft.”

VERTROUWEN
De relatie die een jongerenwerker opbouwt met ‘zijn’ jongeren is heel waardevol. Jongeren merken dat er iemand is die naast hen staat zonder meteen een oordeel te hebben. Dat zorgt ervoor ze een uitlaatklep hebben en zich aan iemand kunnen spiegelen. Richard: “Als je jongeren leert kennen, kijk je vooral naar wie ze zijn en wat hun behoeften zijn. Dat is het vertrekpunt. Je bent er voor ze, zonder je eigen verhaal of belang door hun strot te duwen. Ik trek op een heel persoonlijke manier met die gasten op en dat heeft effect. Bij de één gebeurt dat binnen een week, bij de ander duurt het een paar jaar, maar ze leren je te vertrouwen en weten je te vinden, met al hun shit en sores. Als jongerenwerker heb je daardoor ook de ruimte om er soms met gestrekt been in te gaan: je kunt ze confronteren met hun gedrag, vertellen dat het niet oké is. Dat accepteren ze, omdat je een goede relatie met ze hebt.”

 

HERSTEL
“Het is fascinerend om te zien hoe jongeren zich soms ontwikkelen na een heel moeilijke jeugd. Soms denk ik: ik moet maar afwachten wat er van jou terechtkomt. Maar zelfs in de moeilijkste gevallen valt uiteindelijk het kwartje en komt er ruimte voor herstel. En jongeren zijn de laatste jaren ook zo hongerig naar God! Een jongen zei laatst tegen me: ‘Ik zou het fijn vinden om samen met jou te bidden, want jij doet iets wat mijn vrienden niet kunnen.’ Dus nu bidden we geregeld samen. Ik weet hoe waardevol het voor mijzelf is geweest dat er iemand naar me omzag. De kans die ik destijds zelf heb gekregen, gun ik jongeren ook.”

 

Stap 1

Ja, ik steun het werk van Youth for Christ

Verplicht
Verplicht
Verplicht
Verplicht

Verplicht
Stap 2

Persoonlijke gegevens

Verplicht
Verplicht
Verplicht
Verplicht
Verplicht
Verplicht
Verplicht
Verplicht
Verplicht
Stap 3

Betaalwijze

Verplicht
Verplicht
Verplicht
Verplicht
SOMMIGE VELDEN BEVATTEN EEN FOUT